Wat is de waarde van mijn kinderdagverblijf?

Bepaal de bedrijfswaarde van uw kinderdagverblijf

De kinderdagopvang is een branche met veel kleine spelers die vraagt om schaalvergroting. Er vinden dan ook veel transacties plaats binnen dit segment, en diverse ketens (al dan niet gesteund door private equity) hebben hun groeistrategie volledig ingericht op het overnemen van kleinere, en vaak wat zwakkere, broeders die worden geïntegreerd in een strakker geleide organisatie.

De kans is dus aanwezig dat u als eigenaar van een kinderdagverblijf al eens bent benaderd met de vraag of u weleens hebt nagedacht over de verkoop van uw kinderdagverblijf. Een vraag waar u dan al snel tegenaan loopt, is die van de waarde. Welke prijs kunt u eigenlijk vragen voor uw kinderdagverblijf? In dit artikel werken wij toe naar een antwoord op die vraag, waarbij wij ook de verschillende overwegingen en waardedrijvers benoemen. Zo krijgt u direct een indruk van de punten waarop uw kinderdagverblijf wordt beoordeeld.

De markt van kinderdagopvang

In veel regio's zien wij een verzadigde en concurrerende markt. Verzadigd, omdat er in de meeste gebieden een overschot aan kindplaatsen is. Deze conclusie trekken wij op basis van de beschikbare LRK-plaatsen, de arbeidsdeelname en het gemiddelde gebruik.

Concurrerend, omdat er in de meeste gebieden naast grote landelijke aanbieders een lappendeken aan kleinere aanbieders is, die ieder met een eigen profiel en prijsstelling ouders proberen te verleiden.

Onderliggende groeidrijvers van de kinderdagopvang zijn ouders die meer (allebei) werken en een hogere kinderopvangtoeslag. Aan de andere kant zorgen strenger wordende kwaliteitseisen voor stijgende kosten, die slechts deels kunnen worden vertaald in hogere opvangtarieven. Binnen de branche vinden veel veranderingen plaats, en de komende jaren worden er nog meer voorzien.

Als u dan bedenkt dat er in Nederland rond de 15.000 geregistreerde kinderdagopvangorganisaties zijn, waarvan er niet meer dan 3.000 minimaal 2 personeelsleden hebben en slechts 100 kinderdagverblijven minimaal 50 personeelsleden, dan hebt u een goede indruk van de samenstelling van dit marktsegment. Het zal u dan ook niet verbazen dat de financiële weerbaarheid van veel kinderdagverblijven beperkt is.

De markt schreeuwt dan ook om consolidatie. Daar zijn veel investeerders en ketens handig op ingesprongen: dé trend binnen de branche is schaalvergroting, en er vinden veel overnames plaats van vooral kleine kinderdagverblijven. De verwachting is dat deze trend de komende jaren doorzet.

De strategie van grote kinderdagverblijven en investeerders

Grote ketens hanteren de werkwijze om het overgenomen kinderdagverblijf om te vormen tot een van hun labels. De afgelopen jaren is dit een succesvolle strategie gebleken. Organisaties die financieel ongezond waren of die inhoudelijk een impuls nodig hadden, zijn in korte tijd omgevormd tot aantrekkelijke en rendabele dochterorganisaties. Uiteraard sluit men met het label aan op de kracht van de bestaande organisatie, wordt onderzocht wat men van de nieuwe partner kan leren en wordt de (latente) behoefte van de klant in een specifiek gebied in kaart gebracht.

Dat is, gezien de beperkte marges in de sector en de breed gedeelde gedachte dat kinderopvang bereikbaar en betaalbaar moet zijn, noodzakelijk. Men doet dit door de interne bedrijfsvoering te standaardiseren en voortdurend te streven naar verbetering. Met een aantal krachtige labels is dat veel beter te realiseren dan wanneer per (kleine) organisatie onderscheidend vermogen moet worden opgebouwd.

Grote ketens hebben kortom een hogere mate van professionaliteit (vaak zelfs met eigen interne opleidingen), meer carrièreperspectief (en zijn daardoor interessanter voor werknemers) en een kostenstructuur die minder op de resultaten van lokale vestigingen drukt. Zo kunnen de kosten van een jurist die de compliance met nieuwe wetgeving moet verifiëren, worden verdeeld over alle vestigingen, in plaats van dat een individueel kinderdagverblijf die kosten alleen draagt.

Waardedrijvers voor uw kinderdagopvang

Voordat wij toekomen aan de daadwerkelijke berekening van de bedrijfswaarde van een kinderdagverblijf, brengen wij eerst de zogenoemde 'waardedrijvers' in kaart. Dit zijn de elementen die invloed hebben op de waarde van een kinderdagopvang, omdat zij een sterk effect (kunnen) hebben op de omzet(groei) of de kostenstructuur. Door op deze elementen te sturen, kan de eigenaar extra waarde creëren met zijn of haar kinderdagverblijf. Het zijn dan ook de voornaamste punten waar kopers en investeerders bij een overname naar kijken: zij bepalen de potentie.

• LRK-registratie: de maximale goedgekeurde opvangcapaciteit geeft een goed beeld van het optimale verdienmodel van de locatie, en geeft een indruk of de onderneming consistent aan alle overheidseisen voor kwaliteit heeft voldaan.
• Bezettingsgraad: hoeveel vraag is er naar kinderopvang op uw locatie, en is er een wachtlijst?
• Uitbreidingsmogelijkheden qua m²: is er nog ruimte voor uitbreiding op uw locatie, dan kan dat een positieve invloed op uw bedrijfswaarde hebben.
• Arbeidsparticipatie in een gebied: hoeveel ouders werken er in de omgeving van uw locatie, en hebben zij interesse in kinderopvang?
• Personeelsleden: hoeveel pedagogisch medewerkers zijn er werkzaam en hoe lang zijn zij al in dienst? Is er een groot verloop of een hoog ziekteverzuim, dan kan dat nadelig zijn voor uw bedrijfswaarde. Het liefst zien partijen vaste aanstellingen en een sterk team. Zodra een onderneming voor de kernactiviteiten moet terugvallen op zzp'ers, heeft dat een grote invloed op het verdienmodel.
• Onderscheidend vermogen: hoe onderscheidt uw bedrijf zich van de concurrenten? Biedt u uw klanten een extra service, zoals biologische voeding, een groene omgeving of een extra activiteitenprogramma, en hebt u daardoor een goede reputatie en tevreden klanten, dan wordt dat zeker gewaardeerd.
• Lokale markt: hoe ziet uw lokale markt eruit, is het een kinderrijke omgeving en zijn er voldoende opvangplaatsen beschikbaar? Is er weinig plek maar veel vraag, dan biedt dat een mooi perspectief voor het toekomstige verdienmodel van een geïnteresseerde koper.

De waarde van een kinderdagverblijf bepalen

Nu u weet wat de belangrijkste value drivers van een kinderdagverblijf zijn, kijken wij naar de volgende stap: het bepalen van de bedrijfswaarde van uw bedrijf. Hiervoor bestaan meerdere waarderingsmethodes, waarvan wij de twee meest gebruikte uitlichten: de multiple-berekening en de discounted cash flow-calculatie.

De waarde van een kinderdagverblijf bepalen met een multiple

Een veelgebruikte manier om de bedrijfswaarde te bepalen is via een zogenoemde 'multiple'. Feitelijk is dat niets meer dan een factor maal de resultaten. Soms wordt er naar de omzet gekeken, maar meestal, en logischer, wordt naar de winst gekeken. Zorg dat u hierbij de juiste definitie hanteert; over het algemeen wordt gewerkt met de EBITDA (earnings before interest, taxes, depreciation and amortization).

Wij zien kinderdagverblijven over het algemeen verkocht worden tegen een multiple tussen 4 en 6 keer EBITDA. Daar moeten wij wel een flinke slag om de arm houden, want zelf zijn wij niet zo gecharmeerd van 'waarderen' met een multiple: u relateert de waarde van uw eigen kinderdagverblijf immers aan de transactiewaarde van een ander kinderdagverblijf, en dan is de vraag of die echt vergelijkbaar zijn. Met de waardedrijvers in gedachten: hebben beide kinderdagverblijven bijvoorbeeld dezelfde groeipotentie? En hoe zit het met de bedrijfsleeftijd en de uitstroom van klanten en personeel? Kortom, een kinderdagverblijf met objectief vast te stellen meer groeipotentie mag normaliter een hogere multiple verwachten dan een kinderdagverblijf met minder potentie. Maar daar komt ook nog een stuk marktwerking en prijsvorming bij kijken. Dat gezegd hebbende: een multiple geeft u wel degelijk een eerste indicatie, en dat heeft in veel gevallen zijn nut. Voor een echte bedrijfswaardering moeten wij echter verder kijken, en dan komt u al snel bij de discounted cash flow-methodiek uit.

De waarde van een kinderdagverblijf bepalen met een Discounted Cash Flow (DCF)

Onder register valuators is de DCF de 'weapon of choice' als het op bedrijfswaarderingen aankomt. De DCF wordt geprezen omdat er niet alleen naar de historische rendementen van een bedrijf wordt gekeken, maar juist ook naar de toekomstige vrije kasstromen. Daarmee wordt de toekomstige waarde inzichtelijk. En daar draait het om: kinderdagverblijven worden niet overgenomen voor de historische resultaten, maar voor de verwachte toekomstige (over)winsten.

Een DCF kan op verschillende manieren worden opgebouwd. Vaak ziet u dat er in een waardering met meerdere scenario's wordt gewerkt; die kunnen zowel bottom-up vanuit de value drivers worden opgebouwd als top-down vanuit de marktomvang en de marktvraag. De vrije kasstromen die uit deze zorgvuldig opgebouwde prognoses volgen, worden vervolgens contant gemaakt aan de hand van een rendementseis.

Het zal duidelijk zijn dat hier de nodige subjectiviteit bij komt kijken, maar helaas bestaat er niet zoiets als een 'objectieve bedrijfswaarde'. Wellicht verklaart dat ook waarom veel partijen in de praktijk graag terugvallen op multiples. Wij doen u graag de suggestie om toch een uitgebreide discounted cash flow-calculatie te (laten) uitvoeren. In dat geval weet u in elk geval zeker dat er goed naar uw kinderdagverblijf is gekeken en wat er precies ten grondslag ligt aan de uitgevoerde calculatie. Dat geeft buitengewoon handige handvatten voor toekomstige onderhandelingen met een potentiële koper, omdat er echt inhoudelijk is gekeken naar alle value drivers en naar de unieke aspecten die uw kinderdagverblijf waardevol maken. En als dat niet tot uiting komt in een solide bedrijfswaardering, dan kunt u zich afvragen of er wel echt waarde is gecreëerd.

Meer weten over de discounted cash flow?

Hebt u zelf een bedrijfswaardering nodig voor uw kinderdagverblijf? Neem dan contact met ons op voor een vrijblijvende offerte.