Waarde en prijs

Wanneer u een onderneming in de verkoop gaat zetten, is het belangrijk onderscheid te maken tussen de begrippen 'waarde' en 'prijs'. Die komen in de meeste gevallen namelijk niet overeen. De bedrijfswaarde is het bedrag dat op gestructureerde wijze aan een onderneming wordt toegekend, op basis van (meestal) fundamentele gegevens zoals de financiële resultaten. De prijs is uiteindelijk niets meer of minder dan het bedrag dat bij een daadwerkelijke verkoop wordt betaald, en is vooral het resultaat van onderhandelingen tussen koper en verkoper.

In veel gevallen start een ondernemer dus met het (laten) bepalen van de waarde van zijn bedrijf, en vormt dat het startpunt voor het bepalen van een vraagprijs. Vervolgens komt de ondernemer in contact met potentiële kopers, en naargelang het succes van die contacten volgt uit de onderhandelingen een prijs die hoger of lager ligt dan de berekende waarde.

Hoe een prijs tot stand komt, is hiermee duidelijk. Maar hoe zit het eigenlijk met het begrip bedrijfswaarde? Wij starten daarvoor bij de basis van dit begrip en werken het uit aan de hand van enkele concrete methodes die onzes inziens het meest geschikt zijn.

Bedrijfswaarde: de concepten

Op hoofdlijnen zijn er drie basisconcepten die u als uitgangspunt kunt nemen bij het bepalen van de bedrijfswaarde: economisch, accounting en relatief.

Economische concepten: onder deze noemer vallen de concepten die de waarde baseren op de huidige waarde van toekomstige inkomsten. Dit is een reguliere manier van bedrijven waarderen; veelgenoemde en bekende waarderingsmethodieken als de Discounted Cash Flow (DCF), de Adjusted Present Value (APV) en de minder bekende Real Options en rentabiliteitswaarde vallen hieronder.

Accountingconcepten: de boekhoudkundige concepten zijn vooral gebaseerd op de waarde van activa (en passiva) op de balans. De meest gebruikte concepten die hieronder vallen zijn de zogenoemde intrinsieke waarde (feitelijk puur de actuele waarde van de activa minus de marktwaarde van het vreemd vermogen) en de vervangingswaarde.

Relatieve of vergelijkende concepten: deze methodes staan beter bekend als de zogenoemde 'multiples'. Dit komt vaak neer op veelgebruikte vuistregels als 'bedrijf ABC is X keer de nettowinst waard'. Wat u hierbij feitelijk doet, is kijken naar de verkoop van vergelijkbare bedrijven en de prijs en kernresultaten van die ondernemingen gebruiken om een ander bedrijf te waarderen. Dat kan op een zorgvuldige en goed onderbouwde manier, mits er voldoende bedrijven zijn die ook echt vergelijkbaar zijn: in dezelfde sector, met vergelijkbare groei en vergelijkbare winstcijfers. In de praktijk wordt deze methode echter nogal eens slordig toegepast en kiest men de multiples die goed uitkomen. Wees hier dus voorzichtig mee.

Welk concept onderbouwt de bedrijfswaarde het beste?

Tijdens een verkoopproces zult u zien dat verschillende personen en bedrijven het begrip bedrijfswaarde op verschillende wijze benaderen. Dat hangt vaak af van hun positie (kopen of verkopen) en van hun rol (boekhouder of valuator). Onze insteek, als onafhankelijke derde, is dat het economische concept de meest complete en conceptueel accurate benadering is: een onderneming wordt immers gekocht om de toekomstige resultaten. Met andere woorden: u koopt een onderneming voor de winst die zij u in de toekomst oplevert. Het is dan ook logisch dat de waarde van die toekomstige resultaten de basis vormt voor de waarde in het heden.

Het is verstandig de uitkomsten van de methodieken die dit concept volgen (zoals de DCF) te toetsen aan de uitkomsten van een andere methodiek. Zo geven de multiples relatief snel een indruk van de uitkomsten van de DCF. Liggen de uitkomsten ver uit elkaar, dan is het belangrijk de oorzaak daarvan te achterhalen.