Private Equity

In de jaren 80 en 90 heeft de term private equity zijn intrede gemaakt op de Nederlandse markt en vervolgens een sterke groei doorgemaakt. Wij hebben het allemaal in het nieuws voorbij zien komen, veelal met een negatieve connotatie ('barbarians at the gate'). De vraag is echter: wat is private equity precies? Hoe zit het in elkaar? En wat zijn de voor- en nadelen? In dit artikel bespreken en verduidelijken wij dat.

Wat is private equity?

Private equity is de verzamelnaam voor investeerders die in bedrijven participeren, en wel specifiek buiten de aandelenbeurs om. Grote, beursgenoteerde bedrijven kunnen relatief eenvoudig aan geld komen, doordat zij aandelen op de beurs kunnen uitgeven. Een niet-beursgenoteerd bedrijf kan hetzelfde doen door aandelen uit te geven en deze bij private investeerders (private equity) te plaatsen. Er zijn verschillende vormen van private equity, maar alle komen ongeveer op hetzelfde basisprincipe neer: private investeerders investeren in een onderneming met de hoop dat het bedrijf groeit en zo waarde creëert. De onderneming zelf hoopt dat geld te kunnen gebruiken om te groeien. Ook bij bedrijfsovernames speelt private equity een grote rol. Vaak heeft het management immers financiële hulp nodig om het bedrijf over te nemen. De management buy-out is hier een goed voorbeeld van: het zittende management kan met hulp van investeerders aan het benodigde geld komen om een onderneming over te nemen.

Hoe werkt private equity?

Wanneer een private investeerder besluit geld in een bedrijf te investeren, wordt hij aandeelhouder. Een logisch gevolg is dat de investeerder ook enige zeggenschap binnen de onderneming krijgt en zijn stem in de besluitvorming wil laten meewegen. Dit is vooral het geval wanneer de investeerder met zijn investering een relatief groot aandeel verwerft.

Het doel van de investering is, vanuit het perspectief van de investeerder, dat er na een aantal jaren rendement uit gehaald kan worden. De participatie (het aandeel van de investeerder) kan na verloop van tijd weer worden verkocht. Zo krijgt de investeerder zijn inleg plus het rendement terug.

Voor- en nadelen van private equity

Het kan verstandig zijn voor private equity te kiezen wanneer u op zoek bent naar een partij die vermogen in de onderneming kan steken en daarmee de mogelijkheden vergroot. Aan de kant van de private-equityfirma's is het aantrekkelijk om te investeren, omdat uiteindelijk wordt gehoopt op rendement na een aantal jaren, met winst voor beide partijen. Daarnaast zijn er nog enkele specifieke voordelen:

• U hoeft als onderneming niet naar de beurs om vermogen te verkrijgen.
• Private investeerders kunnen expertise en kennis inbrengen. Dat is alleen maar voordelig voor uw onderneming.
• Doordat de investeerders zelf ook winst willen behalen, zijn zij, wanneer dat nodig is, mogelijk bereid een groter aandeel in te brengen.
• Aandelenkapitaal is goed voor de cashflow; het vergt immers geen aflossing of rente.

Er zitten echter ook potentiële risico's aan private equity:

• Investeerders kunnen onrealistische verwachtingen hebben, waardoor er een te hoog rendement wordt verwacht.
• Private investeerders willen, zoals gezegd, enige zeggenschap binnen de onderneming. Dat kan ertoe leiden dat de strategie wijzigt of dat er conflicten ontstaan. Het is daarom belangrijk duidelijke afspraken te maken.
• Het kan ten koste gaan van de flexibiliteit. Zeker bij mkb-bedrijven of kleine ondernemingen worden vaak snel beslissingen genomen. Met een investeerder erbij moet er soms worden gewacht, aangezien de private investeerder veelal meebeslist.
• In samenhang met het bovenstaande is er vaak veel juridisch te bespreken en vast te leggen. Dat kan lang duren en ten koste gaan van het werk aan andere zaken.

Verschillende vormen van private equity

Investeerders kunnen op verschillende manieren investeren. Hieronder bespreken wij er een aantal:

1. Buy-outs

De management buy-out hebben wij uitvoerig besproken in onze kennisbank. Het komt erop neer dat de buy-out kan worden gebruikt als private-equitytransactie waarbij het management eigenaar van het bedrijf wil worden. Het zittende management kan dit doen door een private-equityinvesteerder te vinden die de aandelen van de onderneming opkoopt. Zo verkopen de oude eigenaren hun aandelen en krijgt het zittende management, met hulp van private equity, de volledige strategische zeggenschap binnen de onderneming.

2. Venture capital

Venture capital is een vorm waarbij een investeerder besluit te investeren in een nieuw, startend bedrijf. Het wordt niet voor niets ook wel 'durfkapitaal' genoemd. Bij een nieuwe onderneming is nog veel onduidelijk; het zou eenvoudiger zijn te investeren in een bestaand bedrijf dat zich al bewezen heeft. Een kenmerk van venture capital is dan ook dat het een echte 'high risk, high reward'-situatie oplevert. Investeerders verwachten daarom dat de investering flink resultaat oplevert, met het risico dat het niet werkt en de opbrengst uitblijft.

3. Business angels

Een business angel wordt ook wel een durfkapitaalverstrekker genoemd. Hierbij investeert een vermogende particulier een deel van zijn eigen kapitaal in de onderneming. Hoe meer potentie er in het bedrijf zit, hoe groter de kans dat een business angel besluit te investeren. In ruil voor de investering krijgt hij of zij aandelen en/of een achtergestelde lening.

4. Seed Business Angel Fonds

Het Seed Business Angel Fonds is in het leven geroepen om specifiek techstartups te financieren. Hierbij helpt de overheid investeerders met zeer aantrekkelijke voorwaarden om een dergelijk fonds op te zetten. Daardoor zijn zij eerder geneigd te investeren in nieuwe startups, met als resultaat meer kansen voor startups om het budget te verkrijgen om innovatieve producten te maken.

5. Regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM)

Een regionale ontwikkelingsmaatschappij (ROM) is een zeer specifieke manier waarop private equity vorm krijgt. Hierbij is het Rijk aandeelhouder. Namens het Rijk treden vervolgens het Ministerie van Economische Zaken en de provincies op.

Al met al zien wij dat alle vormen van private equity op verschillende manieren worden uitgevoerd, en dat er, afhankelijk van de sector en de situatie van de onderneming, voordeliger voorwaarden bestaan om het investeren te stimuleren. Eén ding hebben ze echter gemeen: de kern van private equity is dat de investeerders potentie en groei inschatten om winst uit de investering te behalen, terwijl de ondernemingen hun potentie moeten aantonen en zo innovatief mogelijk moeten zijn om investeerders aan te trekken.

Exitstrategieën na private equity

De private-equityfirma zal zich na verloop van tijd terugtrekken. Dit kan op verschillende manieren. Hieronder beschrijven wij er drie:

1. Een strategische verkoop

Dit is de situatie waarin de onderneming na verloop van tijd wordt verkocht aan een strategische koper. Denk aan een koper die in dezelfde sector actief is of schaalvoordelen kan behalen dankzij de overname.

2. Een financiële verkoop

Hierbij wordt de onderneming verkocht aan een nieuwe private-equitypartij. Dit gebeurt vaak in de volgende situatie: stel dat een private-equityonderneming heeft geïnvesteerd, maar de onderneming inmiddels in zo'n groeifase is beland dat er nóg meer investeringen nodig zijn. Dan kan een financiële verkoop uitkomst bieden. Samen met andere private-equitypartijen kan er waarde aan het bedrijf worden toegevoegd.

3. Een Initial Public Offering (IPO)

Bij de Initial Public Offering wordt de onderneming naar de beurs gebracht. Daar kan het belang deels of volledig worden verkocht.

OvernameAdvies

Het is duidelijk dat private equity zowel voordelen als nadelen heeft. Aan beide kanten is goed voor te stellen dat het inzetten van private equity voordelig is. De eigenaren van een onderneming kunnen een nieuwe financiële impuls goed gebruiken, en er kan bovendien een goede match ontstaan met een investeerder dankzij de kennis en/of expertise die deze inbrengt. Toch moet er goed worden opgelet bij het aangaan van dit proces. Het kan namelijk gebeuren dat er conflicten ontstaan tussen de oorspronkelijke aandeelhouders en de investeerder. Doordat investeerders doorgaans medezeggenschap willen, kunnen er situaties ontstaan die de koers van een onderneming veranderen. Al met al is het dus zaak om per situatie te analyseren of uw onderneming er goed aan doet private equity aan te trekken. Zolang u rekening houdt met de bovenstaande informatie, kunt u op basis van een eigen analyse de juiste afweging maken. Private equity is dus niet zo slecht als het nieuws soms doet vermoeden: er horen zeker voordelen bij die eenieder kunnen helpen.