Overname van een GGZ instelling
De geestelijke gezondheidszorg (GGZ) in Nederland staat voor een periode van veranderingen en kansen. Met de toenemende aandacht voor mentale gezondheid en welzijn neemt ook de vraag naar gespecialiseerde GGZ-diensten toe. Als eigenaar van een GGZ-instelling vraagt u zich misschien af hoe u op die toenemende vraag kunt inspelen. Misschien is dit wel hét moment om uw GGZ-instelling te verkopen. Maar hoe gaat dat in zijn werk? Wat is uw GGZ-instelling waard, hoe vindt u kopers en waar moet u op letten? In dit artikel gaan wij in op dit soort vragen. Lees hoe het verkopen van een GGZ-instelling in zijn werk gaat.
Toenemende vraag en kansen voor GGZ-instellingen
De GGZ-branche heeft de afgelopen jaren een toename in overnameactiviteit gezien. Van strategische fusies, zoals die tussen Parnassia Groep en Antes, tot internationale overnames door bedrijven als het Franse Orpea: de markt voor GGZ-instellingen is divers en dynamisch. De drijfveren voor dergelijke overnames variëren van verbreding van het zorgaanbod tot geografische expansie, en onderstrepen de groeiende vraag naar geestelijke gezondheidszorg.
De verwachting is dat deze groeiende vraag niet van tijdelijke aard is, maar de komende jaren alleen maar verder zal toenemen. De toenemende zorgvraag in combinatie met een krapper wordende arbeidsmarkt stuwt die groei, terwijl er door de hele markt wordt gezocht naar manieren om de kwaliteit van de geestelijke gezondheidszorg te verbeteren.
Een onderscheidende GGZ-instelling heeft tevreden cliënten en is financieel gezond
Voor GGZ-instellingen zijn de kwaliteit van zorg en de tevredenheid van cliënten en hun naasten van groot belang. Gespecialiseerde behandelmethoden en een sterke focus op cliëntgerichte zorg kunnen een GGZ-instelling onderscheiden in een competitieve markt. Daarnaast is het vanzelfsprekend belangrijk dat de instelling financieel gezond is. In de afgelopen jaren hebben meerdere GGZ-instellingen hun aanbod flink teruggeschroefd of zijn zij zelfs helemaal gestopt, omdat het geld op was. Te hoge behandelkosten of te duur vastgoed kunnen daaraan ten grondslag liggen.
Aan een gebrek aan cliënten ligt het niet: in Nederland staan tienduizenden mensen op een wachtlijst voor behandeling. Maar het op peil houden van een aanbod met betaalbare behandelingen, op een geschikte locatie, met gekwalificeerd personeel en met voldoende opbrengsten, is een onderscheidende factor op zich.
Verkoop het liefst vanuit een gunstige positie
Het spreekt voor zich dat de verkoop bij voorkeur start vanuit een gunstige positie: uw GGZ-instelling is financieel gezond, niet verwikkeld in conflicten of rechtszaken, en beschikt over tevreden cliënten en naasten. Vanuit die positie is de kans het grootst dat u een zo hoog mogelijke verkoopprijs realiseert. Dat wil echter niet zeggen dat een GGZ-instelling die niet aan deze voorwaarden voldoet, niet verkocht kan worden. Integendeel: een tegenvallend resultaat kan óók een reden voor verkoop zijn. Kopers die potentieel zien of een schaalvoordeel denken te behalen, zullen nog steeds geïnteresseerd zijn, al zal de verkoopprijs lager liggen.
Voorbereiding op de verkoop van een GGZ-instelling
Wat de reden voor de verkoop ook is, een grondige voorbereiding is het startpunt voor een succesvolle verkoop. Daarbij hoort het opstellen van een professioneel verkoopmemorandum, dat de unieke waarde, het cliëntenbestand en de toekomstperspectieven van de instelling belicht. Beschouw het verkoopmemorandum als een pitch die de sterke punten van uw GGZ-instelling benoemt, evenals de kansen die u in de markt ziet, het personeel en het type cliënten, maar ook een blik op de toekomst: welke onontgonnen kansen zijn er nog voor uw GGZ-instelling? Vaak levert het werken aan een memorandum al de inzichten op die u nodig hebt om te bepalen of u werkelijk tot verkoop wilt overgaan.
Wat is een GGZ-instelling waard?
Bij het bepalen van de verkoopprijs van een GGZ-instelling spelen meerdere factoren een rol. Vaak wordt gebruikgemaakt van een zogeheten EBITDA-multiple. Zo'n multiple is het getal waarmee u het EBITDA-resultaat (Earnings Before Interest, Tax, Depreciation and Amortisation, ofwel de operationele kasstroom) kunt vermenigvuldigen om tot een grove waardebepaling te komen. Hoe hoog die multiple is, hangt onder meer af van de omvang van de instelling. Voor kleinere instellingen worden lagere EBITDA-multiples betaald dan voor grotere, voornamelijk door de hogere risico's die kleinere instellingen met zich meebrengen.
De EBITDA-multiple varieert aanzienlijk binnen de gezondheidszorgsector. Voor MKB-ondernemingen in de Nederlandse gezondheidszorg lag deze multiple de afgelopen jaren rond de 6, wat aangeeft dat de sector een gezonde waardering geniet. Die waardering weerspiegelt niet alleen de financiële gezondheid van de instellingen, maar ook hun potentieel voor toekomstige groei en stabiliteit.
In de context van de GGZ valt op dat de multiples een breed spectrum beslaan, van 2x tot 7x, afhankelijk van de grootte en de specifieke kenmerken van de instelling. Dat betekent dat bij een EBITDA-resultaat van bijvoorbeeld €300.000 en een multiple van 4 de grove waardebepaling uitkomt op 4 x €300.000 = €1.200.000. Het is echter te kort door de bocht om te stellen dat dit ook de daadwerkelijke verkoopprijs wordt; daar komt nog veel meer bij kijken. Eventuele schulden worden bijvoorbeeld van die prijs afgetrokken, terwijl overtollige liquide middelen er juist bij worden opgeteld.
Het onderscheid in waardering tussen kleinere en grotere instellingen benadrukt het belang van schaalvoordelen en operationele efficiëntie binnen de sector. Bovendien worden de waarderingen sterk beïnvloed door de unieke positionering van GGZ-instellingen, gezien de specifieke uitdagingen en kansen in de GGZ, waaronder de belangrijke rol van gespecialiseerd personeel en de vele niches in het zorgaanbod.
Belangrijk is dat de uiteindelijke verkoopprijs maatwerk is, waarbij kopers de kwaliteit en toekomstbestendigheid van de EBITDA grondig evalueren. Factoren als de afhankelijkheid van de eigenaar, benodigde investeringen voor modernisering of uitbreiding en de sterkte van contractuele relaties spelen daarbij een doorslaggevende rol. De discussie over wat een verantwoorde winstgevendheid voor zorgondernemingen is, blijft bovendien een relevante factor in de onderhandelingen en de prijsbepaling.
Het verkopen van uw GGZ-instelling
Wanneer u besluit uw GGZ-instelling te verkopen, is het van belang methodisch te werk te gaan om het verkoopproces zo gestroomlijnd en effectief mogelijk te laten verlopen. Dit zijn grofweg de vijf belangrijkste stappen die u doorloopt:
- Stap 1: voorbereiding. Een goede voorbereiding is essentieel. Start met het verzamelen van alle relevante documentatie, zoals financiële overzichten, belastingaangiften en contracten met zorgverzekeraars. Zorg ervoor dat uw instelling er voor potentiële kopers aantrekkelijk en operationeel efficiënt uitziet. Dat kan betekenen dat u bepaalde operationele processen moet bijstellen en eventuele juridische of financiële kwesties moet aanpakken voordat u verdergaat.
- Stap 2: aanbieden. Het officieel aanbieden van uw GGZ-instelling begint met het opstellen van een verkoopmemorandum, dat de sterke punten, kansen en financiële gezondheid van uw organisatie belicht. Overweeg of u uw instelling publiekelijk wilt aanbieden, of dat u de voorkeur geeft aan een gespecialiseerde adviseur die discreet geschikte kopers benadert.
- Stap 3: promotie. In deze fase ligt de focus op het vergroten van de zichtbaarheid van uw verkooppropositie. Dat kan variëren van advertenties op platforms die zijn gespecialiseerd in zorginstellingen tot het rechtstreeks benaderen van potentiële kopers binnen uw netwerk of binnen de GGZ-sector. Het doel is een breed spectrum aan geïnteresseerde en gekwalificeerde kopers te bereiken.
- Stap 4: onderhandeling. Zodra geïnteresseerde kopers zich melden, start de onderhandelingsfase. Dit is een belangrijk moment, waarop biedingen worden geëvalueerd en besproken. Het is belangrijk helder te communiceren en open te staan voor onderhandeling, om tot een overeenkomst te komen die voor beide partijen acceptabel is.
- Stap 5: overdracht. De laatste stap is de daadwerkelijke overdracht van de GGZ-instelling aan de nieuwe eigenaar. Dit proces omvat het afronden van alle juridische documenten, het overdragen van contracten en licenties en het regelen van de financiële afwikkeling. Een zorgvuldige afhandeling is vereist om een vlotte overgang voor zowel koper als verkoper te waarborgen. Niet onbelangrijk is ook de zorgplicht die GGZ-instellingen hebben: lopende zorg mag niet zomaar worden onderbroken.
Door deze stappen te volgen, benadert u de verkoop van uw GGZ-instelling op een gestructureerde en efficiënte manier. Dat vergroot de kans op een succesvolle verkoop.
OvernameAdvies
Door de groeiende vraag en de dynamiek van de markt kan de verkoop van een GGZ-instelling zeer lonend zijn. Een grondige voorbereiding, deskundige begeleiding en een duidelijk begrip van de waarde en marktpositie van de instelling zijn daarbij belangrijk. Met de juiste aanpak kan de verkoop gunstig uitpakken voor de verkoper en tegelijkertijd bijdragen aan de verdere ontwikkeling en verbetering van de geestelijke gezondheidszorg in Nederland.
OvernameAdvies kent elk aspect van het verkoopproces van een GGZ-instelling, van de eerste voorbereiding tot de definitieve overdracht. Ons gespecialiseerde team biedt begeleiding op maat, afgestemd op uw specifieke situatie en ambities, met grondige kennis van de GGZ-sector en toegang tot een breed netwerk van potentiële kopers. Twijfelt u over hoe u de verkoop van uw GGZ-instelling moet aanpakken? Neem dan gerust contact op met OvernameAdvies, of ontdek meer over hoe wij u kunnen ondersteunen bij het succesvol verkopen van uw GGZ-instelling.
