Winst: wat is het precies en waar moet u rekening mee houden?
In de meest letterlijke zin van het woord is een onderneming een bedrijf dat gericht is op winst. Het is een van de, misschien wel dé kernwaarde die bij een onderneming hoort. Maar wat is winst precies? Er zijn immers verschillende definities. Waar dienen al die verschillende termen die de winst beschrijven voor? En bestaat er een hiërarchie in nut of belang? In dit kennisbankartikel lichten wij de verschillende definities van winst toe, in de praktijk nogal een rekbaar begrip.
Wat is winst?
Winst is, simpel gezegd, het positieve verschil tussen de opbrengsten en de kosten. Is er sprake van een negatief verschil, dan spreken wij van verlies. Simpel, zou u zeggen. Er zijn echter verschillende manieren waarop ondernemingen de winst beschrijven. Het logische gevolg is dat u, als potentiële overnamekandidaat of juist als verkoper, de resultaten op meerdere manieren moet kunnen presenteren. Hieronder beschrijven wij de EBIT, de EBITDA, de brutowinst en de nettowinst.
Brutowinst
De brutowinst is de omzet minus de inkoopwaarde van de omzet. De omzet berekent u door de afzet (het aantal verkochte artikelen of diensten) te vermenigvuldigen met de verkoopprijs. De inkoopwaarde is al het geld dat wordt uitgegeven aan directe inkoop; die berekent u door de afzet te vermenigvuldigen met de inkoopprijs. Een voorbeeld ter illustratie:
Een onderneming verkoopt binnen één jaar 1.000 paar schoenen. De verkoopprijs is €100 per paar; de inkoopprijs is €50.
De omzet is in dit geval: 1.000 x €100 = €100.000
De inkoopwaarde: 1.000 x €50 = €50.000
De brutowinst is dan: €100.000 - €50.000 = €50.000
Nettowinst
De nettowinst is de hierboven beschreven brutowinst minus de bedrijfskosten. Het zijn dus de opbrengsten die overblijven nadat alle kosten binnen een onderneming zijn betaald. Laten wij uitgaan van de bovenstaande brutowinst van €50.000, met daarbij de volgende gegevens:
- Externe personeelskosten: €10.000
- Administratieve kosten: €5.000
- Pandhuur: €2.000
Voor het berekenen van de nettowinst trekken wij deze kosten van de brutowinst af: €50.000 - €10.000 - €5.000 - €2.000 = €33.000. De nettowinst bedraagt dus €33.000.
Wat is EBITDA?
De Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization (EBITDA) is een maatstaf voor de brutowinst na aftrek van de overheadkosten van een bedrijf. Overheadkosten worden ook wel vaste lasten genoemd: uitgaven die de onderneming doet, maar die niet direct samenhangen met de productie. De EBITDA is het operationele resultaat van een bedrijf en wordt gebruikt om de waardering van een onderneming goed in beeld te krijgen. Private equity is een voorbeeld van een partij die veelal de EBITDA als basis gebruikt om een onderneming te waarderen en te beoordelen in hoeverre een investering de moeite waard kan zijn. Ook kan er met de EBITDA-berekening een goede vergelijking binnen dezelfde sector worden gemaakt.
Een voorbeeld van de berekening van de EBITDA. Een onderneming heeft in een jaar in totaal €100.000 aan inkomsten. De uitgaven zijn als volgt:
- Huur: €5.000
- Salarissen: €30.000
- Verkoopkosten: €40.000
- Rente: €5.000
- Afschrijvingskosten: €5.000
- Belastingen: €5.000
Totaal aan uitgaven: €90.000
De nettowinst is dan €100.000 - €90.000 = €10.000
Om de EBITDA te berekenen, tellen wij de belastingen, afschrijvingen en rente weer op bij het netto-inkomen. Zo wordt zichtbaar hoeveel inkomsten de onderneming heeft weten te genereren om de rente- en belastingkosten te dekken.
Dat betekent dat de EBITDA in dit voorbeeld uitkomt op €10.000 + €5.000 + €5.000 + €5.000 = €25.000.
Wat is EBIT?
De Earnings Before Interest and Taxes (EBIT) wordt ook wel aangeduid als het bedrijfsresultaat (na afschrijvingen). Hierbij staat het resultaat uit de normale bedrijfsvoering centraal. Het doel van de EBIT-berekening is de operationele prestaties van verschillende ondernemingen te kunnen vergelijken. Door de normale bedrijfsvoering in beeld te hebben, kan er een scherp onderscheid worden gemaakt tussen de resultaten van bedrijven binnen dezelfde sector. Dat kan vooral van belang zijn voor aandeelhouders van een beursgenoteerde onderneming. Wederom een voorbeeld ter illustratie.
Een onderneming heeft in een jaar in totaal €100.000 aan inkomsten. De uitgaven zijn als volgt:
- Huur: €5.000
- Salarissen: €30.000
- Verkoopkosten: €40.000
- Rente: €5.000
- Afschrijvingskosten: €5.000
- Belastingen: €5.000
Totaal aan uitgaven: €90.000
De nettowinst is dan €100.000 - €90.000 = €10.000
Voor de EBIT-berekening nemen wij de nettowinst van €10.000 en tellen wij daar de belasting- en rentekosten bij op. Zo komen wij tot een bedrag van €20.000.
OvernameAdvies
Er zijn, zoals hierboven beschreven, verschillende manieren om naar de winst te kijken. De kern van het verhaal is dat u vanuit verschillende invalshoeken naar de cijfers kunt kijken om te beoordelen hoe een onderneming ervoor staat. Zo zal een aandeelhouder eerder de EBIT-methode gebruiken, terwijl de private-equityinvesteerder doorgaans de EBITDA-methode hanteert. Veel ondernemingen schakelen bij de berekening van hun cijfers een boekhouder of accountant in als specialist. Het is te allen tijde uiterst belangrijk om als onderneming de cijfers correct weer te geven en intern op orde te hebben. Een vertekend beeld kan tot conflicten leiden, en bij overnames zelfs tot een mislukte deal wanneer kopers tijdens de due diligence ontdekken dat de cijfers niet volledig of niet correct zijn weergegeven.
