Normaliseren van bedrijfsresultaten
Wanneer u een bedrijf wilt verkopen en een prijs bepaalt die de waarde van die onderneming op juiste wijze weerspiegelt, is het startpunt voor die waardering in de meeste gevallen het nettoresultaat. In een aantal gevallen is het mogelijk of zelfs noodzakelijk om correcties op de resultaten aan te brengen, voordat u ze als basis voor een bedrijfswaardering hanteert.
Wat is normaliseren?
Normaliseren is het corrigeren van het effect dat kosten en opbrengsten die geen deel uitmaken van de eigenlijke bedrijfsvoering, op de nettowinst hebben.
Wanneer wilt u resultaten normaliseren?
Bedrijven nemen investeringen in een aantal gevallen als kosten, terwijl zij die uitgaven hadden kunnen activeren en over meerdere jaren hadden kunnen afschrijven. Dat lijkt in het betreffende boekjaar wellicht een manier om de vennootschapsbelasting te drukken, maar het geeft ook een vertekend beeld van de nettowinst in dat jaar.
Door deze uitgave alsnog als investering over meerdere jaren te spreiden, verbetert de nettomarge van het voorgaande jaar en daarmee de basis voor een waardebepaling (uitgaande van een waardering met een multiple).
Wat wij ook weleens in de boekhouding tegenkomen, zijn niet-relevante kosten: denk aan het mobiele abonnement van een vader of dochter dat op rekening van de zaak staat, of aan een leaseauto die feitelijk niet nodig is voor de bedrijfsvoering.
Een vergelijkbare redenering gaat op voor eenmalige uitgaven, bijvoorbeeld een rechtszaak. Deze kosten hebben in dat jaar eenmalig het resultaat gedrukt, maar keren volgend jaar niet terug. Daarvoor zou men kunnen normaliseren, wat een positief effect heeft op de nettowinst.
Maar het omgekeerde komt vaker voor: nogal eens hebben ondernemers geen representatieve kosten opgevoerd voor hun eigen tijd. Ook dan moeten de bedrijfsresultaten worden genormaliseerd. In dat geval heeft normaliseren juist een negatief effect op de nettowinst en daarmee op de bedrijfswaarde.
De uren van de ondernemer
Vooral ondernemers met een eenmanszaak of een vof gaan bij het bepalen van de bedrijfswaarde vaak uit van de nettowinst zoals die in hun jaarrekening staat vermeld. Dat is helaas niet de juiste basis voor een bedrijfswaardering. Het verwarrende is dat bij een eenmanszaak of vof de nettowinst letterlijk zo staat benoemd in de jaarrekening, maar dat dit tegelijk óók het salaris van de ondernemer is. Bij een waardering dienen echter alle kosten te worden meegenomen. En de tijd die de ondernemer in het bedrijf steekt, is een noodzakelijke kostenpost: wat zou er immers van de resultaten overblijven wanneer de ondernemer die tijd er niet in steekt?
Een koper zal er ook zo naar kijken: het over te nemen 'geldmachientje' levert immers geen resultaten op wanneer hij er geen uren van zichzelf of van personeel in steekt.
Veel kopers hebben dan ook de gezonde gewoonte om eerst te controleren of de verkoper rekening heeft gehouden met zijn eigen tijd als kostencomponent.
Het is verstandig daarop als verkoper vooruit te lopen en de koper zelf voor te rekenen hoeveel tijd u in welke activiteiten steekt. Het ligt voor de hand uzelf een lager uurtarief toe te kennen voor eenvoudige werkzaamheden en een hoger tarief voor de 'geschoolde' werkzaamheden. Wij vinden een DGA-salaris op basis van 40 uur per week het minimale dat u zou moeten aanhouden. Steekt u minder of meer uren in de onderneming, dan past u deze kostenpost navenant aan.
Waarom zou u normaliseren?
Het doel van normaliseren is vooral een zo reëel mogelijk beeld te krijgen van (het operationele deel van) de onderneming. Wat zijn de werkelijk noodzakelijke kosten om de voorgespiegelde resultaten minimaal in stand te houden?
Dit is essentiële input voor het waarderen van resultaten, en de uitkomst daarvan wordt dan ook mede bepaald, negatief of positief, door de aangebrachte normaliseringen.
