Familiebedrijven & Bedrijfsoverdracht

Uit onderzoek van het CBS blijkt dat 47% van de ondernemingen in Nederland die langer dan 30 jaar bestaan, een familiebedrijf is. In theorie zou u kunnen stellen dat er geen verschil bestaat tussen een familiebedrijf en een ander bedrijf; de regelgeving is immers dezelfde. Toch gaat het er in de praktijk nét iets anders aan toe. Binnen een familiebedrijf spelen andere dynamieken, waarmee rekening moet worden gehouden. In dit artikel beschrijven wij vijf algemene aandachtspunten in detail.

1. Een Raad van Advies kan het verschil maken

Het ideale scenario is om, naast het succesvol maken van de onderneming, deze generatie op generatie binnen de eigen familie door te kunnen geven. Daar kleeft echter een nadeel aan: niet iedereen beschikt over dezelfde kennis of over hetzelfde vermogen om beslissingen voor de lange termijn te nemen. Het kan daarom extra aantrekkelijk zijn voor familiebedrijven om een Raad van Advies in te schakelen. Die neemt op proactieve wijze een rol in binnen de onderneming. Met de juiste kennis en expertise kan dat een steun in de rug zijn voor een familiebedrijf. Door controle, advies en stimulans kan er zo een verschil worden gemaakt dat generatie op generatie continuïteit biedt.

2. Gekwalificeerde werknemers

Het is meestal niet mogelijk om uitsluitend familie binnen een onderneming te laten werken. Dat kan komen door een gebrek aan familieleden, of doordat de geschikte persoon niet altijd binnen de familie te vinden is. Het is daarom belangrijk ook een netwerk buiten de onderneming op te bouwen. Een nadeel daarvan kan zijn dat u de grootste talenten moeilijk binnenhaalt. Het beeld bestaat namelijk dat het voor een buitenstaander lastig is om in de hoogste posities van een authentiek familiebedrijf te komen. Dat kan tot spanningen leiden, met als gevolg dat werknemers van buitenaf zich minder gewaardeerd voelen en weinig groeimogelijkheden zien. Daarom is het belangrijk een goed systeem in te voeren waarin de mogelijkheden voor externe werknemers zijn gewaarborgd.

3. Financiering

Familiebedrijven gaan veelal conservatief om met externe financiering. Dat kan te maken hebben met het feit dat banken, vooral in Nederland, minder snel leningen lijken te verstrekken aan (met name de kleinste) familiebedrijven. Bij deze bedrijven ontbreekt in de praktijk vaker een gedegen businessplan en onderbouwde overzichten van de cijfers. Ook de overige administratie is relatief gezien minder vaak op orde. Het is daarom belangrijk, zeker wanneer een familiebedrijf een grote stap vooruit wil zetten, om alle financiën zo goed mogelijk op orde te hebben en niet alleen binnen de familiekring overeenstemming te bereiken.

4. Relaties binnen een familiebedrijf

Een ander verschil tussen een commercieel bedrijf zonder familiebanden en een familiebedrijf is dat het voor familiebedrijven lastiger kan zijn de zakelijke kant en de persoonlijke relaties te scheiden. Discussies kunnen al snel erg persoonlijk worden en daardoor tot conflicten leiden die ingrijpender zijn dan bij een puur zakelijke relatie. Er moet daarom extra goed worden gelet op de afspraken die aan het begin worden gemaakt. Door goede afspraken en een duidelijke hiërarchie vast te leggen, voorkomt u onnodige spanningen en daarmee een eventuele breuk in zowel de zakelijke als de persoonlijke relatie.

5. Succesvolle overdracht van een familiebedrijf

Binnen familiebedrijven moet de bedrijfsopvolging goed geregeld zijn. Het is immers de bedoeling dat toekomstige familieleden de onderneming overnemen. Het is daarom essentieel de juridische en fiscale aspecten goed op orde te hebben. Met een gedegen basis kunt u in onvoorziene situaties namelijk snel in actie komen. Daarbij wordt naar verschillende zaken gekeken:

• De juridische structuur van de onderneming moet geschikt zijn voor de overdracht. Dat voorkomt onnodige belastingheffing.
• Vaststellen of de beoogde opvolger geschikt is om het succes van de onderneming voort te zetten. In de voorbereidingsfase kunnen plannen worden gemaakt om de ontwikkeling van de opvolger op peil te houden.
• Een financieringsplan voor de opvolging.
• Transparantie binnen de familie: het moet duidelijk zijn wie de opvolgers zijn.
• Zorgen dat de testamenten aansluiten op de situatie die in de toekomst wordt beoogd.

OvernameAdvies

Al met al is het bijzonder belangrijk de dynamiek binnen een familiebedrijf goed in de gaten te houden. Dat zorgt voor succes in zowel zakelijk als persoonlijk opzicht. De hierboven beschreven aandachtspunten dragen bij aan de continuïteit van een succesvol familiebedrijf. Deze punten hebben één ding gemeen: het leggen van een goede basis, waarbij eerlijkheid en een goed overzicht centraal staan.