Over de Bedrijfsopvolgingsregeling (ook wel "BOR")
De Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) is een fiscale faciliteit in Nederland die is bedoeld om de overdracht van familiebedrijven te vergemakkelijken. Door deze regeling kan de belastingheffing over de waarde van het over te dragen bedrijf geheel of gedeeltelijk worden uitgesteld of verminderd. Daardoor wordt het voor familieleden financieel aantrekkelijker het bedrijf over te nemen, en kunnen bedrijven binnen de familie worden behouden zonder dat dit door hoge belastingclaims tot financiële problemen leidt.
Wat is de Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR)?
De BOR is opgezet om te voorkomen dat erf- of schenkbelasting een belemmering vormt bij de overdracht van een familiebedrijf. Wanneer een bedrijf wordt geschonken of geërfd, kan hierover belasting verschuldigd zijn. Die belasting kan de continuïteit van het bedrijf in gevaar brengen, vooral wanneer er onvoldoende liquide middelen zijn om haar te betalen. Via de BOR kunnen ondernemers gebruikmaken van aanzienlijke vrijstellingen, waardoor de belastingdruk fors wordt verminderd.
Voorwaarden BOR
Om van de BOR gebruik te maken, moeten zowel de schenker/erflater als de verkrijger aan bepaalde voorwaarden voldoen:
- Actief bedrijf: de BOR is van toepassing op ondernemingsvermogen. Dat betekent dat het bedrijf daadwerkelijk een onderneming moet zijn en geen beleggingsactiviteiten mag betreffen.
- Bezitseis: bij een schenking moet de onderneming minimaal vijf jaar in bezit zijn van de schenker. Bij vererving geldt voor de erflater een bezitseis van minimaal één jaar.
- Voortzettingseis: na de overdracht moet de verkrijger de onderneming nog minimaal drie jaar voortzetten.
- Objectieve voortzettingseis: het bedrijf moet gedurende de voortzettingsperiode in essentie dezelfde bedrijfsactiviteiten blijven uitvoeren.
- Materiële ondernemingseis: er moet sprake zijn van een materiële onderneming. Dat betekent een duurzame organisatie van arbeid en kapitaal die deelneemt aan het economische verkeer met het oogmerk winst te behalen.
Belangrijkste punten
- De Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) is een fiscale faciliteit in Nederland om de overdracht van familiebedrijven fiscaal aantrekkelijker te maken.
- De BOR kan de erf- of schenkbelasting bij de overdracht van een bedrijf verminderen of uitstellen.
- Voorwaarden voor de BOR zijn onder meer het daadwerkelijk drijven van een actieve onderneming, het voldoen aan de bezits- en voortzettingseis, en het handhaven van dezelfde bedrijfsactiviteiten gedurende een bepaalde periode.
- De regeling is bedoeld om de financiële continuïteit en het voortbestaan van familiebedrijven te waarborgen bij overdracht binnen de familie.
Hoe berekent u de BOR?
De berekening van de BOR hangt af van de actuele vrijstellingen en tarieven zoals vastgesteld door de Belastingdienst. In het algemeen bestaat de BOR uit een 100%-vrijstelling tot een bepaald bedrag en een gedeeltelijke vrijstelling over het meerdere daarboven. In 2026 geldt een 100%-vrijstelling over de eerste €1.543.500 aan ondernemingsvermogen en een vrijstelling van 75% over het meerdere. Let op: de exacte percentages en bedragen worden jaarlijks geïndexeerd, dus raadpleeg altijd de actuele cijfers van de Belastingdienst.
Voorbeeldberekening 1:
Uitgaande van een 100%-vrijstelling tot €1.543.500 en een vrijstelling van 75% over het meerdere.
Bij een bedrijfswaarde van €800.000:
- De volledige waarde van €800.000 valt onder de 100%-vrijstelling, dus er is over dit bedrag geen erf- of schenkbelasting verschuldigd.
Voorbeeldberekening 2:
Bij een bedrijfswaarde van €2.000.000:
- De eerste €1.543.500 valt onder de 100%-vrijstelling.
- Het meerdere boven €1.543.500 is €456.500.
- De vrijstelling van 75% over €456.500 is €342.375.
- Er is dus erf- of schenkbelasting verschuldigd over €114.125 (€456.500 − €342.375).
Belangrijk: bovenstaande berekeningen zijn vereenvoudigd en bedoeld als illustratie. In de praktijk kunnen aanvullende factoren en regelingen van toepassing zijn die de berekening beïnvloeden. Het is daarom altijd raadzaam een fiscaal adviseur te raadplegen voor een exacte berekening en advies op maat.
Veelgestelde vragen over de BOR
Wat gebeurt er als ik de voorwaarden van de BOR niet naleef?
Wordt niet aan de voorwaarden van de BOR voldaan, bijvoorbeeld wanneer het bedrijf binnen drie jaar na de overdracht wordt gestaakt, dan kan de eerder verkregen belastingvrijstelling worden teruggenomen. Er kan dan alsnog erf- of schenkbelasting verschuldigd zijn.
Is de BOR ook van toepassing op eenmanszaken?
Ja, de BOR kan ook op eenmanszaken van toepassing zijn, mits deze aan de gestelde voorwaarden voor ondernemingsvermogen voldoen.
Hoe vraag ik de BOR aan?
De toepassing van de BOR gebeurt bij het indienen van een aangifte erf- of schenkbelasting, waarin u aangeeft dat u meent recht op de BOR te hebben. Het is wel raadzaam hierbij een fiscaal adviseur in te schakelen, om zeker te weten dat aan alle voorwaarden wordt voldaan.
Zijn er grenzen aan het bedrag dat onder de BOR kan worden vrijgesteld?
Ja, er gelden bepaalde grenzen en percentages voor de vrijstelling. De exacte bedragen en percentages kunnen echter variëren en worden regelmatig bijgewerkt. Raadpleeg daarom altijd de meest recente fiscale documentatie of een fiscaal adviseur.
Wat gebeurt er als het bedrijf binnen drie jaar na de overdracht failliet gaat?
Gaat het bedrijf binnen drie jaar na de overdracht buiten de schuld van de verkrijger failliet, dan kan onder bepaalde voorwaarden toch aan de voortzettingseis worden voldaan. Het is belangrijk dit goed te documenteren en te overleggen met een fiscaal adviseur.
Is de BOR alleen van toepassing op volledige bedrijfsovernames, of ook op gedeeltelijke overnames?
De BOR kan ook op gedeeltelijke overnames van toepassing zijn, mits aan alle voorwaarden wordt voldaan en het om een wezenlijk deel van het ondernemingsvermogen gaat.
Hoe verhoudt de BOR zich tot andere fiscale regelingen bij bedrijfsoverdracht?
De BOR kan in combinatie met andere fiscale regelingen worden toegepast, zoals de doorschuifregelingen in de inkomstenbelasting. Het is belangrijk de samenloop en volgorde van deze regelingen goed af te wegen om optimaal fiscaal voordeel te behalen.
Is de BOR ook van toepassing op bedrijfspanden?
Ja, bedrijfspanden die tot het ondernemingsvermogen behoren en in de onderneming worden gebruikt, kunnen ook onder de BOR vallen. Wordt het pand echter aangemerkt als beleggingsvermogen, dan is de BOR niet van toepassing.
Wat als het bedrijf vlak voor de overdracht sterk in waarde stijgt of daalt?
De waarde van het bedrijf op het moment van schenking of overlijden is bepalend voor de toepassing van de BOR. Waardeschommelingen vlak voor dat moment kunnen dus invloed hebben op het belastingvoordeel.
Geldt de BOR ook voor bedrijven met veel schulden?
Schulden die tot het ondernemingsvermogen behoren, worden bij het bepalen van de grondslag voor de erf- of schenkbelasting in mindering gebracht op de waarde van de onderneming. Het is echter belangrijk de exacte impact op de BOR met een adviseur te bespreken.
Hoe wordt de waarde van het bedrijf voor de BOR bepaald?
De waarde van het bedrijf wordt meestal bepaald op basis van de goingconcernwaarde, oftewel de waarde van de onderneming bij voortzetting van de bedrijfsactiviteiten.
Kan ik de BOR toepassen bij de verkoop van mijn bedrijf aan een derde partij?
De BOR is voornamelijk bedoeld voor overdrachten binnen de familie. Wordt het bedrijf aan een derde partij verkocht, dan zijn er mogelijk andere fiscale faciliteiten en regelingen van toepassing. Het is raadzaam hierover te overleggen met een fiscaal adviseur.
