Belastinglatentie

Belastinglatentie verwijst naar de toekomstige belastingverplichting of het toekomstige belastingvoordeel die kunnen ontstaan door tijdelijke verschillen tussen de boekwaarde van activa en passiva in de commerciële jaarrekening en de fiscale waarde op de fiscale balans. Deze verschillen ontstaan doordat de fiscale wetgeving vaak andere regels kent voor de waardering en afschrijving van activa en passiva dan de boekhoudregels.

Vormen van belastinglatentie

Er zijn in hoofdzaak twee vormen van belastinglatenties:

• Actieve belastinglatentie: dit is het bedrag dat in de toekomst als fiscaal voordeel wordt verwacht, vaak als gevolg van tijdelijke verschillen die in de toekomst tot aftrekbare bedragen leiden. Het doet zich vaak voor wanneer de fiscale winst hoger is dan de boekhoudkundige winst.
• Passieve belastinglatentie: dit is het bedrag dat in de toekomst als fiscale verplichting wordt verwacht, vaak als gevolg van tijdelijke verschillen die in de toekomst tot belastbare bedragen leiden. Het doet zich voor wanneer de boekhoudkundige winst hoger is dan de fiscale winst.

Verschil tussen actieve en passieve belastinglatenties

Actieve belastinglatentie:

Ontstaat wanneer er in de toekomst fiscale voordelen worden verwacht.

Voorbeeld: een bedrijf maakt in het huidige jaar een boekhoudkundig verlies dat fiscaal nog niet aftrekbaar is. Dit verlies kan in de toekomst met fiscale winsten worden verrekend, wat resulteert in een actieve belastinglatentie.

Passieve belastinglatentie:

Ontstaat wanneer er in de toekomst fiscale verplichtingen worden verwacht.

Voorbeeld: een bedrijf schrijft een machine voor fiscale doeleinden versneld af, waardoor er in de toekomst minder afschrijvingskosten zijn en dus hogere belastbare winsten. Dat leidt tot een passieve belastinglatentie.

Hoe berekent u de belastinglatentie?

De berekening van de belastinglatentie hangt af van de specifieke situatie, maar verloopt in het algemeen als volgt:

Bepaal het tijdelijke verschil tussen de boekwaarde en de fiscale waarde van een actief of passief.

Vermenigvuldig dit verschil met het toepasselijke belastingtarief.

Voorbeeld:

Stel dat een machine een boekwaarde van €100.000 en een fiscale waarde van €80.000 heeft, en dat het belastingtarief 25% is.

Het tijdelijke verschil is €20.000 (€100.000 − €80.000).

De passieve belastinglatentie is dan: €20.000 × 25% = €5.000.

Belangrijkste punten

• Belastinglatentie verwijst naar de toekomstige belastingverplichting of het toekomstige belastingvoordeel door verschillen tussen boekhoudkundige en fiscale waarderingen.
• Er zijn twee vormen van belastinglatenties: actief (verwachte fiscale voordelen) en passief (verwachte fiscale verplichtingen).
• De belastinglatentie wordt berekend door het tijdelijke verschil tussen de boekwaarde en de fiscale waarde te vermenigvuldigen met het toepasselijke belastingtarief.

Veelgestelde vragen over belastinglatentie

Is belastinglatentie hetzelfde als uitgestelde belasting?

Ja, belastinglatentie wordt in sommige contexten ook wel uitgestelde belasting genoemd.

Moet belastinglatentie altijd in de jaarrekening worden verantwoord?

Dat hangt af van de geldende verslaggevingsstandaarden en van de relevantie van het bedrag. In veel standaarden, zoals IFRS en US GAAP, is het verplicht belastinglatenties te verantwoorden.

Wat gebeurt er als belastingtarieven veranderen?

Veranderen de belastingtarieven, dan kan dat invloed hebben op de waarde van bestaande belastinglatenties. Deze moeten dan opnieuw op basis van de nieuwe tarieven worden berekend.

Is belastinglatentie alleen relevant voor grote ondernemingen?

Nee, zowel kleine als grote ondernemingen kunnen met belastinglatenties te maken krijgen, afhankelijk van hun activiteiten en van de verschillen tussen hun boekhoudkundige en fiscale waarderingen.

Wat gebeurt er als een actief met een gerelateerde belastinglatentie wordt verkocht?

Bij de verkoop van het actief wordt de gerelateerde belastinglatentie over het algemeen gerealiseerd. Dat betekent dat de toekomstige fiscale verplichting of het toekomstige voordeel werkelijkheid wordt, in de vorm van een te betalen of te ontvangen bedrag.