Locked box of completion accounts?
Zodra u een bedrijfsverkoop of -aankoop bent overeengekomen, legt u de gemaakte afspraken in detail vast in een intentieovereenkomst (ook wel 'Letter of Intent' of kortweg 'LOI'). Deze overeenkomst wordt in principe zo snel mogelijk getekend nadat er een deal op tafel ligt waarin koper en verkoper zich kunnen vinden. Normaal gesproken bevat zij de basiscondities die de grondslag vormen voor de uiteindelijke overnameovereenkomst, maar nog onder voorbehoud van de uitkomsten van het boekenonderzoek (de 'due diligence').
Op het moment van tekenen vindt de eigendomsoverdracht van de onderneming dus nog niet plaats. De tekendatum en de overdrachtsdatum liggen meestal enkele weken of maanden uit elkaar.
De periode tussen het tekenen van de LOI en de bedrijfsoverdracht
In de periode tussen het tekenen van de intentieovereenkomst en de bedrijfsoverdracht staat de onderneming uiteraard niet stil: er worden beslissingen genomen, kosten gemaakt en inkomsten gegenereerd. In de meeste gevallen heeft dat tot gevolg dat de onderneming zich op het moment van overdracht niet in identieke staat bevindt als op het moment van tekenen. Dat levert een lastige situatie op, want de prijs die in de getekende overeenkomst is afgesproken, is gebaseerd op de waarde van de onderneming op het moment van tekenen.
Wijkt de waarde op het moment van de daadwerkelijke overdracht af, dan zal de koper of de verkoper daarvoor compensatie willen. Twee afrekenmechanismen die hiervoor veel worden gebruikt, zijn de Locked box en de Completion accounts. Beide principes lichten wij in dit artikel nader toe.
Locked box
Het principe van de Locked box gaat ervan uit dat er in de periode tussen de effectieve datum van de bedrijfsovername en de daadwerkelijke overdracht van de aandelen geen waarde uit de onderneming mag wegvloeien. Hiervoor stellen verkoper en koper allereerst samen een Locked box-balans en -resultatenrekening op, per een in de LOI overeengekomen 'effectieve datum'. Dat moment wordt ook wel de Locked box-datum genoemd. Op het moment van de daadwerkelijke overdracht van de aandelen (de 'closingdatum') wordt vastgesteld hoeveel waarde er in de periode tussen de Locked box-datum en de closingdatum is gecreëerd of weggevloeid. Daarbij wordt over het algemeen uitgegaan van de kasstromen. Afhankelijk van de gemaakte afspraken kunnen deze (deels) ten laste of ten gunste van de verkoper komen. Om te voorkomen dat er te veel wijzigingen plaatsvinden die aanleiding kunnen geven tot discussie, wordt een Locked box-periode van twee à drie maanden aangeraden, en niet veel langer.
Een van de belangrijkste aandachtspunten bij de Locked box is 'lekkage': het wegvloeien van waarde uit de onderneming. Denk aan dividenden of bovenmatige managementfees die de verkoper zichzelf nog uitkeert in de periode tussen het tekenen van de LOI en de bedrijfsoverdracht. Dit soort lekken zijn typisch de bedragen waarmee de overnamesom bij de overdracht wordt gecorrigeerd. Een ander aandachtspunt is de waarde die de verkoper zelf nog met de onderneming creëert in de Locked box-periode. Die waarde (te meten aan de hand van de cashflow) kan bij de overdracht aan de overnamesom worden toegevoegd.
Completion accounts
Wanneer dit principe wordt gehanteerd, legt men de berekening van de initiële overnameprijs vast in de overnameovereenkomst. Die prijs wordt echter pas op de closingdatum (het moment van de bedrijfsoverdracht) berekend. Meestal voert de koper die berekening uit, omdat hij of zij vanaf de overdracht toegang heeft tot alle gegevens.
OvernameAdvies
In de praktijk ziet u dat de Completion accounts-methodiek (vooral veel gebruikt in Amerika) de basis vormt voor veel discussie en onenigheid achteraf. In Europa wordt meestal gebruikgemaakt van het Locked box-principe, dat veel minder complex is, minder ruimte voor discussie laat en meer zekerheid geeft over de overnameprijs die de koper uiteindelijk op het moment van overdracht betaalt.
