Garanties en Vrijwaringen

Garanties en vrijwaringen worden vaak als een kernelement binnen een overnameproces gezien. Maar wat houden deze begrippen in? En op welke wijze verschillen zij van elkaar?

Wat zijn garanties en vrijwaringen?

Garanties en vrijwaringen zijn belangrijke grondbegrippen. Hoewel zij een grote rol spelen, bestaat er in de wet geen duidelijke, allesomvattende beschrijving van wat deze begrippen inhouden. Beide zijn in elk geval gericht op het verdelen van de risico's die met het overnameproces gemoeid zijn.

Garanties: ontwikkelingen en risico's

Garanties zijn verklaringen die de verkoper afgeeft, waarmee wordt verzekerd dat de afgesproken omstandigheden kloppen. Het is dus een contractuele bepaling waarin afspraken worden vastgelegd. De manier waarop die bepalingen worden gelezen, is in de jurisprudentie verder uitgewerkt: daarbij wordt de Haviltex-norm gehanteerd. Dat houdt in dat het aankomt op de zin die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan de bepaling mochten toekennen, en op hetgeen zij te dien aanzien redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten.

Het praktische gevolg hiervan is dat koper en verkoper verschillende belangen behartigen. De koper zal proberen zoveel mogelijk garanties te bewerkstelligen en die zo uitgebreid mogelijk vast te leggen. De verkoper zal de garanties daarentegen willen beperken en de werking ervan zoveel mogelijk willen specificeren. De verkoper beschrijft dan een aantal omstandigheden waarin geen sprake is van garantie. Een eenvoudig, veelvoorkomend voorbeeld is het kopen van een telefoon. Tegenwoordig hebben wij allemaal een telefoon nodig. Wanneer wij die aanschaffen, krijgen wij gedurende een bepaalde tijd garantie op schade. Wat veel mensen echter ervaren, is dat er bij waterschade of bij het laten vallen van de telefoon geen sprake is van garantie onder de basisvoorwaarden. Dat komt doordat de verkoper de garantie in dit geval zoveel mogelijk heeft ingeperkt.

Al met al valt te concluderen dat het bij garanties belangrijk is duidelijkheid te verschaffen in de regelingen en oog te houden voor de verschillende belangen die beide partijen hebben bij het verschaffen of ontvangen van garantie.

Vrijwaringen

Het begrip vrijwaring wordt niet omschreven in de wet of de jurisprudentie; het is een niet-vastomlijnd juridisch begrip. Vrijwaringen zijn, net als garanties, contractuele regelingen tussen partijen om eventuele aansprakelijkheid te dekken. Wat vrijwaringen van garanties onderscheidt, is dat de mogelijke risico's en problemen vooraf zijn vastgesteld en daarom specifiek worden opgesteld. Een vrijwaring kan dus worden gezien als het spiegelbeeld van de specificering die de verkoper toepast bij het opstellen van de garantiebepalingen. Het risico ligt dan op voorhand bij de verkoper.

Verschil tussen garanties en vrijwaringen

Het grote verschil tussen garanties en vrijwaringen is dat men zich bij de vrijwaring al een stap verder bevindt dan bij de garantie. Bij een garantie moet eerst door een van de partijen worden bewezen dat er sprake is van een inbreuk op de garantie. Bij een vrijwaring gaat het echter vaak om een zó specifieke, voorzienbare gebeurtenis dat er bij het optreden ervan niet eerst een wanprestatie of inbreuk hoeft te worden bewezen. Het is dan aan de verkoper om aan te tonen dat dat niet het geval is. Het is daarom belangrijk goed naar de situatie te kijken en op basis daarvan een helder onderscheid te maken tussen garantie en vrijwaring. Op basis van de contractuele afspraken en van wat partijen over en weer van elkaar mogen verwachten, moet worden getracht conflicten in de toekomst te voorkomen.

OvernameAdvies

Het is duidelijk dat garanties en vrijwaringen vooral een kernrol spelen in de verhouding tussen de verkopende en de kopende partij. De twee contractuele bepalingen lijken sterk op elkaar, maar kennen bij het inroepen andere eisen en gevolgen. Het is daarom belangrijk goed voor ogen te houden wat uw belangen als partij zijn, maar ook wat de belangen van uw tegenpartij zullen zijn. Op basis van die kennis en analyse kunnen de bepalingen voor beide partijen duidelijk worden opgesteld, met weinig ruimte voor betwisting. Daarbij moet enerzijds de Haviltex-norm worden gehanteerd, maar ook de grammaticale uitleg van de bepaling kan een doorslaggevende rol spelen. Voor het inroepen van een garantie moet nog worden bewezen dat er sprake is van een wanprestatie ten aanzien van de specifieke bepaling. Bij een vrijwaring is op voorhand bekend dat er een risico bestaat, waarvoor wordt afgesproken dat de verkoper dat draagt zodra het werkelijkheid wordt. Al met al zijn garanties en vrijwaringen belangrijke elementen in overnameprocedures. Daarom het advies: zorg dat alle afspraken zo duidelijk en onbetwistbaar mogelijk worden opgesteld. Zo worden verdere procedures en geschillen voorkomen en worden zowel de verkoper als de koper beschermd zodra er een overeenkomst is.