U gaat een bedrijf verkopen. Wat zijn de BTW-verplichtingen?
Wanneer een bedrijf wordt verkocht, wordt de transactie voltrokken via een aandelentransactie (bv) of een activatransactie (bv, eenmanszaak, vof). Bij een bv worden de aandelen overgedragen, en daarmee alle bezittingen, schulden, rechten en verplichtingen van de onderneming. Bij een vof, een eenmanszaak en soms ook een bv worden alleen de activa (en mogelijk passiva) overgedragen. Denk daarbij aan leverancierscontracten, de klantenlijst, voorraad, inventaris, mailinglijsten, de website enzovoort.
Bij een aandelentransactie is er per definitie sprake van een overgang van onderneming; bij een activatransactie kán daarvan sprake zijn. En juist dat element bepaalt of er bij een bedrijfsovername btw van toepassing is.
Overgang van onderneming
Het is niet altijd eenvoudig vast te stellen of er sprake is van een overgang van onderneming. In het algemeen kunt u ervan uitgaan dat daarvan sprake is wanneer alle ondernemingsactiviteiten worden overgenomen: inventaris, website, goodwill, bedrijfsnaam, merken, voorraad en eventueel het pand, oftewel alle zaken die nodig zijn om de onderneming onder dezelfde identiteit en op vergelijkbare basis voort te zetten. In dat geval wordt gesproken van een 'artikel 37d-overdracht'.
Artikel 37d-bedrijfsoverdracht
In de wet wordt gesproken van 'overgang van een algemeenheid van goederen', waarbij van rechtswege geen btw is verschuldigd (artikel 37d Wet OB 1968). Deze regeling is geen keuzemogelijkheid: wordt aan de voorwaarden voldaan, dan is zij per definitie van toepassing, ongeacht of koper en verkoper daar rekening mee houden.
Uit de rechtspraak over dit onderwerp valt af te leiden dat er voor een overgang van onderneming sprake moet zijn van zaken en/of rechten die samen (geheel of gedeeltelijk) een onderneming vormen, waarmee een onafhankelijke economische activiteit kan worden uitgeoefend.
Met andere woorden: de verkoper exploiteert een onderneming waarmee de koper geheel of gedeeltelijk doorgaat. Bij een dergelijke bedrijfsovername moet de verkoper dus géén btw aan de koper in rekening brengen.
Worden er slechts enkele activa verkocht, bijvoorbeeld alleen de voorraad of een klantenlijst, dan is er geen sprake van overgang van onderneming.
De positie van het personeel speelt bij een overgang van onderneming overigens een bijzondere rol; dat hebben wij uitgewerkt in dit kennisbankartikel.
Btw bij bedrijfsoverdracht
Zodra is vastgesteld of er sprake is van overgang van onderneming, is ook duidelijk of btw van toepassing is. Is het antwoord ja, dan hoeft er geen btw te worden geheven over de overnamesom. De verkoper brengt dus geen btw in rekening en de koper vordert deze niet terug van de Belastingdienst. Dit geldt voor de volledige overnamesom, inclusief de overgenomen voorraden.
Is vastgesteld dat er géén sprake is van overgang van onderneming (er wordt bijvoorbeeld alleen inventaris, een voertuig of voorraad overgenomen), dan is de verkoper wél verplicht btw te heffen en kan de koper deze terugvorderen van de Belastingdienst.
Waarom is btw bij een bedrijfsovername belangrijk?
Gaat een verkoper er onterecht van uit dat hij activa levert volgens het principe van overgang van onderneming, en blijkt dat achteraf niet zo te zijn, dan loopt hij het risico op een naheffing. En andersom: brengt de verkoper onterecht wél btw in rekening, dan loopt de koper het risico op een naheffing wegens aftrek van onterecht berekende btw.
Overname van verhuurd vastgoed
Tot slot is het goed te beseffen dat er ook sprake is van een 'overgang van een algemeenheid van goederen' wanneer een verkoper vastgoed in verhuurde staat overdraagt. De verhuur van vastgoed kwalificeert namelijk als ondernemerschap met betrekking tot de btw.
Interessant in dit kader is dat bij de overname van verhuurd vastgoed het principe 'koop breekt geen huur' geldt, zodat een koper de zittende huurders automatisch overneemt, inclusief de rechten en plichten uit de geldende huurovereenkomst.
