Het verkopen van een eenmanszaak
Als kleine ondernemer kan er een dag komen dat u uw eenmanszaak wilt verkopen. Er zijn tal van redenen waarom mensen uiteindelijk tot dat besluit komen. Vanaf het moment dat de knoop is doorgehakt, begint het proces eigenlijk pas. Er komt namelijk aardig wat bij kijken, en dus kan het geen kwaad u goed voor te bereiden.
Dat het een lang proces is, betekent niet dat u er alleen voor staat. Een eenmanszaak verkopen raakt aan financiële, fiscale en juridische thema's die zich niet altijd laten voorspellen. Daarom is het verstandig u van begin tot eind te laten begeleiden, zodat u op elk moment de juiste stappen zet en niets over het hoofd ziet.
Waarom verkopen?
Hoewel de meeste overnameadviseurs zich vooral op grotere ondernemingen richten, zijn er veel kleinere ondernemers die hun bedrijf graag willen verkopen. De redenen daarvoor lopen uiteen. Vaak willen ondernemers verkopen omdat ze met pensioen gaan. In andere gevallen is er iets moois opgebouwd en biedt dat een goede kans om voor een mooi bedrag te verkopen. Ook kan het zijn dat iemand zich simpelweg met andere activiteiten wil gaan bezighouden.
Als u een duidelijk besluit hebt genomen en zeker weet dat u wilt verkopen, kunt u een exitplan opstellen. Daarin legt u de redenen voor de verkoop vast. Een ander belangrijk onderdeel van het exitplan is het bepalen van de doelstellingen die u met de verkoop wilt bereiken. Door het exitplan helder op te stellen weten potentiële kopers ook meteen wat ze kunnen verwachten. Zo voorkomt u verwarring en problemen tijdens het proces.
Welke voordelen heeft het om uw eenmanszaak te verkopen?
Een gemiddeld mkb-bedrijf kan vaak op veel interesse van potentiële kopers rekenen. Dat alleen al is een goede reden om te kijken naar de mogelijkheden als u een goedlopend bedrijf hebt opgezet. Bepaalde sectoren zijn daarbij nog populairder dan andere: zo zijn IT- en industriebedrijven bijzonder in trek.
Het grootste voordeel van een verkoop is normaal gesproken dat u er goed geld aan kunt verdienen. Om zoveel mogelijk kans te maken op een aantrekkelijke deal is het belangrijk potentiële kopers de voordelen van uw bedrijf te laten zien. En die zijn er doorgaans genoeg.
Wat is een eenmanszaak precies, en welk verschil maakt dat bij een verkoop?
De eenmanszaak is de meest voorkomende bedrijfsvorm in Nederland. Twee derde van alle Nederlandse bedrijven is een eenmanszaak, en dat aantal blijft toenemen. Het is geen rechtsvorm, en er wordt in de wet geen woord aan gewijd. Kenmerkend is dat er geen onderscheid is tussen persoonlijk en zakelijk: zakelijke schulden zijn automatisch persoonlijke schulden. Dit maakt een verkoop wat complexer dan bij bijvoorbeeld een bv, waar een heldere scheidslijn tussen privé en bedrijf bestaat.
Daardoor kunt u niet zomaar een eenmanszaak verkopen, onder meer omdat het geen tastbare juridische entiteit is. U kunt wel de (waardevolle) onderdelen verkopen die wél tastbaar zijn: denk aan een pand indien aanwezig, de voorraad, de handelsnaam, enzovoort. Maar zoals een bekende voetbalfilosoof ooit zei: aan ieder nadeel zit een voordeel. Een eenmanszaak geeft kopers de flexibiliteit van het 'cafetariamodel': zij kiezen wat ze wél en niet overnemen. Bij andere ondernemingsvormen kan dat niet, en zitten er soms aspecten in het totaalpakket die de koper juist niet wil. Het is onwaarschijnlijk dat een koper de schulden of verliesgevende onderdelen van de eenmanszaak wil overnemen, maar dat hoeft ook niet: die kunnen buiten beschouwing blijven.
Verder zijn er juridische aspecten die bij eenmanszaken net even anders gaan. Denk aan contracten met leveranciers of afnemers. Wilt u die overdragen, dan ontstaat een complicatie: de wederpartij moet met de overname akkoord gaan. Een ander punt is het klantenbestand, of een e-mailnieuwsbriefbestand. De personen die zich hebben ingeschreven, hebben toestemming gegeven aan de oorspronkelijke eigenaar, maar niet per se aan de nieuwe. Het opnieuw verkrijgen van die toestemming kan op verschillende manieren, maar vormt wel een obstakel voor de koper.
Goodwill
Een belangrijk thema bij juist eenmanszaken is goodwill. Als ondernemer van een eenmanszaak bent u vaak het boegbeeld. Misschien hebt u binnen uw branche zelfs een imago opgebouwd als deskundige, 'thought leader' en betrouwbare partij. Zodra u niet langer een vinger in de pap hebt, verdampt die opgebouwde goodwill. Dat maakt de eenmanszaak een stuk minder aantrekkelijk voor de koper, ervan uitgaande dat u na de overname niets meer met het bedrijf te maken hebt. Een alternatief is om na de overname nog een aantal jaar in een meer symbolische rol aan te blijven, zodat de verkoopwaarde van de eenmanszaak hoger uitvalt.
Concurrentiebeding
Sommige eenmanszaken zijn relatief eenvoudig te starten door iemand met de juiste vaardigheden en kennis van de branche. Wat een koper nooit wil, is dat de verkoper binnen de kortste keren een kopie van de verkochte onderneming opzet en zo een geduchte concurrent wordt. U kunt er dan ook van uitgaan dat u altijd een concurrentiebeding zult moeten tekenen.
Belastingen en financiën
Bij de verkoop van een eenmanszaak is met name het onderdeel belastingen complex. Eén verkeerde stap en u betaalt op dit vlak veel te veel. Juist hier is specialistische begeleiding onmisbaar: een verkeerd besluit binnen dit thema kan ervoor zorgen dat u aanzienlijk grotere bedragen op tafel laat liggen.
Twee wegen
Globaal zijn er twee wegen bij de verkoop van een eenmanszaak. Enerzijds is er de directe verkoop. Anderzijds kunt u een aantal jaar een samenwerkingsverband aangaan voordat u de overdracht afrondt. Die tweede optie kent fiscale voordelen ten opzichte van directe verkoop. Bijkomend voordeel is dat de nieuwe eigenaar zich rustig vertrouwd kan maken met het reilen en zeilen van de eenmanszaak, en dat bestaande relaties, zoals klanten en andere belanghebbenden, alvast kennis kunnen maken met de eigenaar in spe. De genoemde fiscale voordelen betreffen ondernemersfaciliteiten voor de nieuwe eigenaar, zoals de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek (gedurende drie jaar). De Belastingdienst verbindt daar wel voorwaarden aan: de toekomstige eigenaar moet ten minste 1.225 uur per jaar aan de onderneming besteden. Deze vorm van overdracht zien we vooral bij familiebedrijven of in een mentor-leerlingrelatie. De eenmanszaak wordt daarbij omgezet in een andere rechtsvorm, meestal een vof.
OvernameAdvies: uw eenmanszaak verkopen met volledige begeleiding
De meeste partijen die helpen bij een bedrijfsverkoop richten zich vooral op grotere ondernemingen, simpelweg omdat dat meer oplevert. Als zelfstandige of kleine ondernemer staat u bij OvernameAdvies juist wél centraal. Wij begeleiden u van a tot z door het verkoopproces: u brengt uw kennis van het bedrijf in, terwijl wij de complexe onderdelen, van waardering en onderhandeling tot de fiscale en juridische kwesties, voor onze rekening nemen. Zo verkoopt u uw eenmanszaak zorgvuldig en tegen de best haalbare prijs. Neem gerust contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.